Het project TAMISEE
TAMISEE is een grensoverschrijdend INTERREG France-Wallonie-Vlaanderen-project dat gedragen wordt door 34 partners en medegefinancierd wordt door de Europese Unie en de Waalse Overheidsdienst (Service Public de Wallonie).
Doelstellingen
Kunstmatige verlichting tast de ecosystemen ernstig aan en beïnvloedt het gedrag van soorten die geen grenzen kennen. Kunstmatige verlichting verminderen heeft pas zin als dat over lange afstanden en grote gebieden gebeurt. Daarom verenigen Belgische en Franse partners zich rond een gemeenschappelijke ambitie: lichthinder terugdringen met een gecoördineerde grensoverschrijdende aanpak.
Ons gebied
Een consortium brengt de drijvende krachten achter het project TAMISEE samen. Het verenigt territoriale actoren uit de twee Waalse nationale parken en het regionale natuurpark van de Ardennen in Frankrijk, evenals tal van projectpartners van buiten het gebied die bijdragen met hun ervaring en competenties ter zake. Verschillende acties zullen gezamenlijk worden uitgevoerd door Waalse en Franse projectpartners.
Het project wordt geleid door het Parc national de l’Entre-Sambre-et-Meuse, dat hoofdpartner is vanwege zijn recente ervaring met het beheer van Europese projecten en budgetten, maar ook vanwege het belang dat het hecht aan het duisternisnetwerk in zijn strategie en zijn operationeel plan 2023-2026.
De actiepijlers
Coördineren over de grenzen heen
Het duisternisnetwerk in kaart brengen
De infrastructuren aanpassen
Habitats herstellen
Lokale autoriteiten en burgers sensibiliseren
Coördineren over de grenzen heen
Om de Waalse en Franse gebieden te helpen samenwerken rond eenzelfde visie, met gemeenschappelijke doelstellingen en duurzame acties, voorziet het project TAMISEE in de opmaak van een grensoverschrijdend beheersplan voor de nacht.
Voor de opbouw van dit plan zullen verschillende aspecten worden aangestuurd door INRAE in Frankrijk, voor zijn wetenschappelijke expertise, en door Espace Environnement in België, voor de participatieve processen. Samen zullen zij onderzoeken hoe de nacht wordt ervaren door de inwoners en de lokale actoren, wat de kosten en baten zijn van de beoogde maatregelen, en welke drempels en oplossingen er op het terrein kunnen worden aangepakt.
Het duisternisnetwerk in kaart brengen
Het in kaart brengen van de conflictzones tussen biodiversiteit en verlichting is essentieel om de interventies op het terrein te prioriteren. Daartoe werden het Parc naturel de l’Ardenne méridionale en het Parc naturel de Gaume (BE) aangewezen om de gegevens te centraliseren die worden verzameld door het Parc national de l’Entre-Sambre-et-Meuse en het Parc naturel régional des Ardennes. Samen zullen ze een dienstverlener aanstellen om:
- Het licht dat door kunstmatige verlichting wordt uitgestraald in kaart te brengen;
- De kaarten van de nachtelijke radiantie naast de toestand van de biodiversiteit te leggen;
- De prioritaire probleemzones te identificeren;
- Een kaart op te maken van het grensoverschrijdende ecologische netwerk: het duisternisnetwerk.
De infrastructuren aanpassen
Het grensoverschrijdende beheersplan voor de nacht en de kartering van het duisternisnetwerk zullen de voordelen aantonen van het aanpassen van de openbare verlichting om de nacht te beschermen in de gebieden die al aangepast zijn. Er zullen drie showcase-locaties worden gerealiseerd. Eens erkend, kunnen deze werken als model dienen en andere inspireren. Het Parc national de l’Entre-Sambre-et-Meuse, dat ervaring heeft met dit thema, is aangesteld om de actie te coördineren en transponeerbare bestekken ter beschikking te stellen voor de aanpassing van verlichtingsinfrastructuren.
Habitats herstellen
Om de populaties van vleermuizen en nachtroofvogels te ondersteunen, zullen aangepaste schuilplaatsen en nestkasten worden geplaatst door RenARd (FR), het Parc naturel Viroin Hermeton (BE), het Parc naturel régional des Ardennes (FR), het Parc national de la Vallée de la Semois (BE) en de Cercle des naturalistes et astronomes amateurs de la Botte du Hainaut (BE).
Lokale autoriteiten en burgers sensibiliseren
De nacht beschermen door de verlichting aan te passen, vraagt dat er rekening wordt gehouden met de lokale behoeften en gebruiken. Daarom zal er intensief worden ingezet op de sensibilisering van lokale autoriteiten en burgers, onder meer door de organisatie van talrijke evenementen en activiteiten die u terugvindt in de rubriek Nieuws en agenda, en door het ter beschikking stellen van educatieve tools voor leerkrachten, animatoren, professionals en gemeentebesturen.
Geassocieerde partners
Naast de talrijke regionale actoren die bij het project TAMISEE betrokken zijn, geven verschillende organisaties advies en delen ze hun ervaring. Daarbij zijn ook verschillende gemeenten uit het gebied bij het project betrokken, met name om bij te dragen aan het beheersplan voor de nacht en aan de aanpassing van de infrastructuren. Tot slot hebben Vlaamse en Franse parken zich bij het initiatief aangesloten om de uitwisselingen en synergieën over de grenzen heen nog meer te bevorderen.
